สํา นักงาน ผู้ ตรวจ การ แผ่นดิน: สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน คืออะไร และประชาชนร้องเรียนได้เรื่องอะไรบ้าง
→ ในแต่ละวันมีผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุกี่คน และเฉลยข้อสอบใบขับขี่ 2569 ที่ต้องรู้
หลายคนเคยได้ยินชื่อ “ผู้ตรวจการแผ่นดิน” แต่ไม่แน่ใจว่าหน่วยงานนี้ทำอะไร ต่างจากองค์กรอิสระอื่นอย่างไร และที่สำคัญกว่านั้นคือ เมื่อถูกหน่วยงานรัฐกระทำไม่เป็นธรรม ประชาชนจะใช้สิทธิตรงนี้ได้อย่างไร บทความนี้จะอธิบายให้ชัดตั้งแต่ต้น
ที่มาและบทบาทหลัก
สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินก่อตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา พ.ศ. 2542 และได้รับการยกฐานะให้เป็นองค์กรตามรัฐธรรมนูญในเวลาต่อมา ปัจจุบันดำเนินงานมากกว่า 23 ปี ช่วยเหลือประชาชนไปแล้วเกือบหกหมื่นเคส
→ ปฏิทินเดือนสิงหาคม 2569 ครบทุกวันหยุด-วันสำคัญ
หน้าที่หลักคือรับเรื่องร้องเรียนจากประชาชนที่ได้รับความไม่เป็นธรรมจากการกระทำหรือการละเลยของเจ้าหน้าที่รัฐ ตรวจสอบว่าหน่วยงานของรัฐปฏิบัติตามกฎหมายและจริยธรรมหรือไม่ และยังมีอำนาจเสนอเรื่องต่อศาลรัฐธรรมนูญหรือศาลปกครองได้ในบางกรณี
ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือเมื่อปี 2566 ผู้ตรวจการแผ่นดินเสนอเรื่องต่อศาลรัฐธรรมนูญให้วินิจฉัยว่าการเสนอชื่อนายพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ เป็นนายกรัฐมนตรีอีกครั้งทำได้หรือไม่ ซึ่งแสดงให้เห็นว่าองค์กรนี้มีบทบาทในเชิงการเมืองและกฎหมายสูงสุดได้เช่นกัน
ร้องเรียนเรื่องอะไรได้บ้าง
ประชาชนสามารถยื่นเรื่องต่อสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินได้ในกรณีที่รู้สึกว่าได้รับความไม่เป็นธรรมจากหน่วยงานรัฐ ไม่ว่าจะเป็น
- – การถูกปฏิเสธสิทธิหรือบริการสาธารณะโดยไม่มีเหตุผลที่ชอบด้วยกฎหมาย
- – การถูกเวนคืนที่ดินโดยได้รับค่าชดเชยไม่เป็นธรรม ซึ่งเป็นเรื่องที่ผู้ตรวจการแผ่นดินย้ำชัดว่าเงินชดเชยจากการเวนคืนไม่มีวันหมดอายุ ประชาชนสามารถทวงสิทธิได้ทุกเมื่อ
- – การที่เจ้าหน้าที่รัฐละเลยหน้าที่หรือปฏิบัติงานล่าช้าโดยไม่มีเหตุอันควร
- – การออกกฎ ระเบียบ หรือคำสั่งที่ขัดต่อรัฐธรรมนูญหรือกฎหมาย
สิ่งที่ผู้ตรวจการแผ่นดินทำไม่ได้คือรับเรื่องที่อยู่ระหว่างการพิจารณาของศาล หรือเรื่องที่ศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดแล้ว
โครงสร้างผู้นำในปัจจุบัน
ช่วงปลายปี 2568 มีการเปลี่ยนแปลงสำคัญในระดับผู้นำขององค์กร โดยมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง “ทรงศักดิ์” ดำรงตำแหน่งประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน และโปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง พล.ต.อ.สรายุทธ สงวนโภคัย เป็นผู้ตรวจการแผ่นดินอีกท่านหนึ่ง ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าองค์กรนี้ให้ความสำคัญกับการนำทีมที่มีประสบการณ์ด้านกฎหมายและความมั่นคง
แนวทางการทำงานเชิงรุก
นอกจากรับเรื่องร้องเรียน สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินยังปรับแนวทางทำงานให้เชิงรุกมากขึ้น โดยจับมือกับหน่วยงานภาครัฐต่างๆ เพื่อแก้ปัญหาก่อนที่ประชาชนจะต้องมาร้องเรียน แนวคิดนี้คือการป้องกันปัญหาที่ต้นทาง แทนที่จะรอให้เกิดความเสียหายก่อนแล้วค่อยแก้ไข
วิธียื่นเรื่องร้องเรียน
ประชาชนที่ต้องการร้องเรียนสามารถทำได้หลายช่องทาง ทั้งการยื่นด้วยตนเองที่สำนักงาน ส่งหนังสือร้องเรียนทางไปรษณีย์ หรือผ่านระบบออนไลน์ที่เว็บไซต์ทางการของสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน ที่อยู่คือ ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา ถนนแจ้งวัฒนะ กรุงเทพฯ
สิ่งที่ต้องเตรียมคือชื่อ-นามสกุล ที่อยู่ติดต่อ รายละเอียดของเรื่องที่ร้องเรียน และเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้อง การยื่นเรื่องไม่มีค่าใช้จ่าย และผู้ร้องเรียนได้รับการคุ้มครองตามกฎหมาย
สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินอาจไม่ใช่หน่วยงานที่คนทั่วไปนึกถึงเป็นอันดับแรก แต่เมื่อเผชิญกับความไม่เป็นธรรมจากรัฐ องค์กรนี้คือเครื่องมือที่กฎหมายมอบให้ประชาชนใช้ได้จริง และไม่มีค่าใช้จ่ายแม้แต่บาทเดียว
Relevant posts
- ปฏิทิน ม จ พ 2569 ครบทุกเดือน พร้อมวันหยุดและวันสำคัญที่ต้องรู้
- คำอวยพรวันแม่ 2569 สั้นซึ้ง ฮา ครบ ก๊อปไปส่งได้เลย
- จอง พันธบัตร รัฐบาล 2569 ให้ได้สิทธิ์ก่อนหมดโควตา
Visit anubansriwilai.com for more stories.
